BURDIN MENDIAK
Euskal meatzearen bihotza
EUSKAL MEATZEAREN BIHOTZA
Burdin Mendiak Euskal Herriko paisaiarik berezienetako bat da. Antzinako meatze-eremu hauetan naturak eta industriaren historiak bat egiten dute, gaur egun aintzira ikusgarriz, mendiz eta meatze zaharren aztarnez osatutako ingurune paregabea sortuz.
Garai batean burdina ateratzeko erabiltzen ziren El Ostión edo Las Cármenes bezalako putzu sakonak urez bete dira denborarekin, meategi zaharrak ingurune berdez inguratutako aintzirak bihurtuz. Meatze-barrakoiak desagertu egin dira, eta lehen etxeak zeuden lekuetan, orain mahaiak eta erretegiak daude, eta arrantzaleek urmaeletako amuarrainez eta karpaz goza dezakete.
Abeltzaintzako etxola ugari ere nabarmentzen dira. Edozein txokotan, montxina-behien edo zaldi artalde bat ikus dezakezu.
Paraje honek hainbat jolas-gune ditu; kirol-instalazioak (futbol-zelaia, frontoia...), aterpetxe bat eta Peñas Negras Ingurumenaren Interpretazio Zentroa. Bertan, bisitariaren eskura hainbat ibilbide balizatu jartzen dituzte, ingurune naturala eta meatze-ustiategiaren hondakinak ezagutzeko.
ANTZINAKO MEATEGIAK
Peñas Negras Ingurumen Interpretazio Zentroa Burdin Mendietako ate nagusietako bat da. Hemendik hainbat ibilbide abiatzen dira meatzeen historia eta ingurune naturala ezagutzeko.
Ibilbidean horietan zehar izen bitxiko meatze zaharrak aurkituko dituzu: "Matamoros", "Las Cármenes", "El Negro", "Elvira", "La Parcocha" edo "Los Alemanes", besteak beste. Denak Orconerakoak izan ziren eta 1986an itxi zituzten; Bizkaiko meatzaritza-industria handiaren parte izan ziren eta gaur egun gure ondare historikoaren parte dira.
Gaur egun, Gallartako Concha II aire zabaleko ustiategia bisita dezakezu, Kultur Ondasun izendatua. Aintza-egunetan 700 meatzarik egiten zuten lan meategian, eta egunean 15 tona burdina atera behar izaten zituzten.
Mina horietan jaio zen "Aliron" alaitasun oihu ospetsua. Ustiategi asko enpresa britainiarren esku zeuden. Horregatik, meatzariek burdinaz soilik osatutako zerrendak aurkitzen zituztenean, "All iron" (burdina ingelesez) idazten zuten. Meatzariek elezaharra errepikatzen zuten alaitasunez, aurkikuntzak aparteko ordainsaria jasotzea suposatzen baitzuen.
BURDIN MENDIETAKO BIDE BERDEA
Burdin Mendiak bere osotasunean ezagutu nahi badituzu, bide berde hau da aukerarik onena.
Burdinazko Mendien Bide Berdea Bizkaiko luzeena da; Artzentales eta Muskiz artean hedatzen da. Balio natural handiko ibilbide horrek 42 kilometro ditu, Trianoko Mendietako Biotopo Babestua eta Barbadungo itsasadarraren dagoen Arena hondartza (Natura 2000 Sarea) bezalako gune baliotsuetan barrena.
Gainera, meatze-aztarna ikusgarriz zipriztinduta dago (kargategiak, burdinolak, meategiak, kiskaltze-labeak...), historiaren erraietatik ibilbide paregabea bihurtuz.
Turismo aktiboa
Ingurune horretan, turismo aktiboko hainbat jarduera egiteko aukera izango duzu, bertan dagoen eskaintza zabalari esker: bizikleten alokairua, zaldi-ibilbideak, abentura-parkeak...
NOLA IRITSI
Historiaz betetako mendi hauek ezagutzeko, Trapagaranetik La Reineta auzora funikularrean etortzea gomendatzen dizugu. 1926. urteko garraiobide hau oso erabilia zen meatze-erauzketaren garaian. Gaur egun, funikular-bidaiak Bilboko Abrako ikuspegi ederrez gozatzeko aukera ematen du.
Funikularretik Zugaztietaraino (Montes de Hierro), burdin minerala ateratzen zen meatze-herrira, kilometro bat dago. Oinez (20') patxadaz irits zaitezke, begirada urmaeletan jarrita. Eguraldiak laguntzen ez duenean ibilbidea laburtzeko aukera ematen dizun autobus bat dago.
AUTO SARBIDEA
Zugaztieta parke aisialdi-eremurako sarbidea Trapagarango Haranetik egiten da, Bilbo eta Kantabria lotzen dituen BI-634 errepide zaharra utzita, Trapagaran parean, udaletxea eta eliza dauden bidegurutzean.
Errepide bihurgunetsu bat gorantz doa, meatze-auzoak atzean utzita, funikularra iristen den La Reinetara iritsi arte. Aurreraxeago, errepidearen ezkerretara, Zugaztieta aisialdirako gunerako sarbidea aurkituko duzu.
